همانطور که قبلا بیان کردیم  ان جی او ها به سازمان‌هایی اطلاق می‌شود که مستقیما بخشی از ساختارهای دولتی نیستند ولی به عنوان واسطه بین مردم و حاکمیت فعالیت می‌کنند و نقش بسیار مهمی به‌عنوان واسطه بین فردْ فردِ مردم و قوای حاکم و حتی خود جامعه ایفا می‌کند.

برای آنکه یک NGO یا خیریه بتواند نقش موثری در ایفای نقش خود داشته باشد باید وظایف خود را بشناسد و اهداف خود را مشخص کند تا در راستای اهداف فعالیت های خود را تعیین کند.

هدف اصلی خیریه ها کمک کاستی هاست. درواقع هرجا کمبودی حس شود و افرادی باشند که به هر دلیلی توان جبران کمبود را نداشته باشند وجود خیریه ها احساس میشود. در نگاه اول شاید وجود خیریه صرف مسائل مادی مطرح شود. مثلا خرید مایحتاج یک خانواده ای که از لحاظ مادی مشکل دارد ولی درواقع فعالیت های خیریه ها چیزی فراتر از مسائل مادی است. گاهی یک زمین دچار کمبود می شود. کمبود نور خورشید، کمبود اکسیژن هوا و … که خیریه هایی در بحث محیط زیست در این جبران این کمبود فعالیت میکنند. با کاشتن درخت یا تمیز کردن محیط زیست از آلودگی.

یا ما با زندانی هایی طرف هستیم که در رضایت گرفتن از خانواده مقتول دچار مشکل هستند. کمبودی حس میشود و افرادی که توانایی و توان مذاکره در این رابطه را دارند وارد میدان شده و باعث میشوند زندانی هایی که به هر نحوی ارزش نجات از مشکلی که برایشان پیش آمده را دارند توسط این خیریه ها جبران می شود.

دسته بندی فعالیت های خیریه های معمولا دسته بندی هایی متفاوتی را شامل میشود. گاهی یک حیطه با عنوان محیط زیست یاد میشود ولی در برخی مراکز این مسائل جزئی تر شده و به عنوان های مختلفی در می آید. به عنوان مثال حیطه آب رسانی به یک منطقه بی آب که میشود فعالیت خاص یک خیریه. یا در حیطه روانشناسی ما دسته بندی را لحاظ میکنیم ولی یک خیریه به عنوان کمک رسانی به افرادی که از سوگ اطرافیان دچار مشکل میشوند  وارد میدان میشود.

جزئیات این عناوین و خدمات جزئی گاها خیلی گسترده و خارج از حوصله می شود برای همین ما به صورت خلاصه فعالیت های اصلی و متمرکز را بیان خواهیم کرد. لازم به ذکر است در رابطه با فعالیت های خیریه، همانطور که قبلا گفته شد هر نوع فعالیتی که کمبودی را جبران کند اگر دارای منفعتی مادی برای صاحبان آن کسب و کار و فعالیت نداشته باشد میتواند به عنوان عملی خیرخواهانه به حساب آید و نمیتوان یک چارچوب کلی برای این فعالیت ها داشت و گفت خارج چارچوب فعالیت ها خدمات نمی تواند خیریه محسوب شود ولی این دسته بندی یک دسته بندی نسبتا عمومی است که بیشتر خیریه ها را به این تقسیم بندی میشناسند.

ما فعالیت ها و خدمات خیریه ها را به چند دسته بندی تقسیم می‌کنیم:

1- خانواده:

شاید به جرات بتوان گفت خانواده محسوس ترین و بولد ترین خدمتی است که امروزه شاهد آن هستیم که خیریه ها به سمت این نوع فعالیت ها روی می آورند به نحوی که شاید بتوان گفت بالا 90 درصد خیریه ها و ان جی او ها این نوع فعالیت را در خود جای میدهند. خانواده شامل هر اقدامی که در راستای بهبود شرایط خانواده و جبران کاستی های خانواده باشد میشود. البته خیلی از فعالیت های دیگر همپوشانی با خانواده دارند ولی چون آن دسته از فعالیت ها خود یک فعالیت مستقل میتوانند باشند به عنوان دسته های جدایی معرفی میگردند.

2- کودکان:

کودک را نمی شود از خانواده جدا دانست ولی بحث کودک کمی متفاوت از بحث خانواده مطرح میشود. در بحث خانواده ملاک اصلی بحث های تغذیه ای و مادی است ولی در بحث کودک مهم ترین بحث روح کودک مورد توجه است. در فعالیت هایی که برای کودک صورت میگیرد روحیه کودک مورد توجه بیشتری است تا مسائل دیگر. البته که بحث های لوازم التحریر یا تغذیه ای نیز در این بحث میگنجد ولی صرفا برای کودکان نه مجموعه ای از خانواده

3- محیط زیست:

محیط زیست کمی از بعد مادی خارج میشود و درواقع هیچ مسئله مادی برای محیط زیست نمیتوان متصور شد. البته اشتباه نباید کرد منظور این نیست که برای انجام این فعالیت یک خیریه نیاز به سرمایه ندارد بلکه منظور این است که تمام سرمایه جمع شده باید تبدیل به محصول یا خدمت شود و وارد چرخه محیط زیستی گردد. بخش مهم در خدمات محیط زیستی نیرو انسانی است تا مادی و گاها افراد وقت خود را صرف این مسئله میکنند و وقت میشود سرمایه ای که یک فرد به این فعالیت ها کمک میکنند.

4- مناطق محروم:

مناطق محروم از این جهت در یک دسته جدا آورده شده است که ما فعالیت های متفاوتی در این مناطق انجام میدهیم نسبت به یک خانواده یا یک کودک یا حتی محیط زیست. ساخت مدرسه یک بحث واضحی است که در این مسئله میگنجد. ساخت مدرسه را ما در خانواده انجام نمیدهیم یا برای هر کودکی نیاز نیست انجام شود ولی خود به تنهایی یک مسئله کاملا مهم و در عین حال گسترده است که شاید حتی در قیاس با خانواده نیاز به بودجه بیشتری داشته باشد.

5- سلامت:

افرادی که در این حیطه فعالیت میکنند عموما پزشکان و جامعه پزشکی هستند که تخصص خود را به این کار اختصاص میدهند. گاهی یک مجموعه به صورت گروهی برای دوره ای وارد یکم منطقه محروم میشوند و به صورت رایگان افراد آن منطقه را معاینه و درمان میکنند. این نوع فعالیت ها معمولا مقطعی و دوره ای می باشد و تکمیل کننده سایر فعالیت هاست.

6- آموزش و فرهنگ:

 

فعالیت های آموزشی و فرهنگی نیز تا حدی شبیه به حوزه خدمات سلامت میشود با این تفاوت که در این حوزه هر فردی با هر تخصصی میتواند فعالیت کند و آنچه که در علم خود دارد را به جامعه عرضه کند. برای مثال معلمانی که به صورت خیرخواهانه در مناطق محروم مشغول به آموزش هستند.

7- حقوقی و روانشناسی:

فعالیت های حقوقی و روانشناسی جز آن دسته از فعالیت هایی است که کمتر مورد توجه افراد می باشد چراکه تخصصی است که شاید جامعه هدفش خیلی قابل شناسایی نیست و طیف کمتری را نسبت به سایر بخش ها شامل میشود. برای فعالیت های خیریه ای مسائلی که بیشتر از بقیه موارد مورد توجه می باشد بحث آزادی زندانیان است ولی بحث های دیگری که میتواند در این حوزه کمک کننده باشد بحث مشاوره حقوقی به افرادی است که حقی از آنها ضایع شده است و به دلیل عدم توان مالی امکان پیگیری و گرفتن حق خود را ندارد و کمک به این افراد به صورت خیریه ای فعالیتی است که خیلی مورد توجه نیست. یا مشاوره های روحی به خانواده هایی است که به دلیل توان مالی ضعیف فرزندان یا حتی خود والدین دچار مشکلات روحی شده اند و یک دسته مجموعه های گسترده ای که خیلی مهم بوده و شاید توجه کمتر کسی را به خود جلب نماید.

8- خدمات اجرایی و خدمات:

در رابطه با خدمات اجرایی و خدمات بیشتر بحث های کارآفرینی مطرح میشود که باعث توانمندی افراد نیازمند جامعه میشود. اما در کنار این مسئله گاهی انجام برخی خدمات مانند شستن رایگان لباس ها یا شاید کمک به بازسازی یک خانه نیز مطرح میشود. این نوع فعالیت ها معمولا خود به عنوان هدف اولیه یک خیریه مطرح نیست اما مورد توجه خیریه های زیادی است که به صورت جداگانه قابل پرداختن می باشد.

9- حوادث:

حوادث فعالیت هایی را شامل میشود که معمولا به صورت موقتی اتفاق می افتد و دچار یک مشکل برای یک قشر خاص در یک برهه خاص میشود. برای مثال زلزله کرمانشاه که در یک برهه مردمان منطقه دچار مشکلاتی شدند که لازم بود افرادی به کمک آنها بیایند. این مشکلات را میتوان به صورت تک تک در دسته های دیگر تقسیم بندی کرد ولی چون یک پکیج موقتی است خود به عنوان یک دسته جدا معرفی میگردد. چراکه اگر بخواهیم آن را در دسته های دیگر جا دهیم ممکن است به دلیل همپوشانی های مختلف ناهماهنگی پیش آید و برای مثال یک جمعی در حال فعالیت های آموزشی در منطقه ای باشند و بخواهند به صورت موقتی به منطقه زلزله زده کمک کنند و این همپوشانی باعث شود تمرکز بهم خورده و فعالیت اولیه خود را نیز با مشکل انجام دهند. برای همین بهتر است یک کارگروه و جدایی تشکیل شود تا بهم ریختگی ایجاد نشود.

 

این دسته بندی شاید کامل نبوده و مواردی را از قلم انداخته باشید ولی ما سعی کردیم هرآنچه که با آن ارتباط داشتیم و تا به امروز به نحوی برخورد بوده مطرح کنیم. با این حال اگر شما فکر میکنید موردی را ما جا انداخته ایم ممنون میشویم برای تکمیل این مطلب نظرتان را برای ما ارسال کنید.